“Ahiretin sigortası imandır; dünyanın sigortası sosyal adalettir.”
Bazen insan, hava sıcak bile olsa üşür. Çünkü üşüme, bedenin değil ruhun tepkisidir. Bilesiniz ki geçmişte veya gelecekte yaşamak, sanal âlemde yaşamak kadar tehlikelidir.
Geçmişin pişmanlığına ya da geleceğin endişesine takılı kalmak, bugünü ıskalamaktır. Oysa insanın asıl imtihanı, anı inşa etmektir. Geçmişte yaşamak bir yanılgıdır; gelecekte yaşamak bir temennidir; ama anda yaşamak bir sorumluluktur.
Anı yaşamayan, hayatın sigortasını da yapmamıştır. Hayat, tehlikelerle mücadeledir; çünkü “temiz yerde ot bitmez, pislikte ot sönmez.” Ama yine de bilesiniz ki bir kilo balı, bir gram zehir yenilmez kılar.
Tehlikelerle Mücadelede Zihinsel Dönüşüm
“Kutsallaştırılmış yöntemler, gelişmenin önündeki görünmez duvarlardır.”
İslâm Hukuku Anabilim Dalı Başkanı
İnsanoğlu klasik dönem tehlikelerle mücadele yöntemlerinden kolay kolay vazgeçmemektedir. Hele bir de bu tekniklere kutsallık atfedilmesi, yenilenmenin önünü kapatmaktadır. Oysa zaman değişmiş, tehlikeler şekil değiştirmiştir.
Bu tehlikelere karşı modern bir mücadele anlayışı geliştirmek, imanın dünyadaki sorumluluk alanıdır. Çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmanın önündeki en büyük engel, düşünsel cesaretsizliktir.
At ve Deve ile Çağa Yetişmek
“Modern dünyada eski yöntemlerle yol alınmaz.”
Kooperatif teşekküllü geleneksel ekonomik yapılanmalar, belli dönemlerde çözüm olabilmiştir. Ancak bugün yüzbinlerce kişiden oluşan toplumlarda bu sistemle iktisadi yolculuğa çıkmak, at ve deveyle çağ yakalamaya çalışmak gibidir. Yazıktır, günahtır.
İslam dünyasının geri kalışının en büyük sebebi, geçmişin araçlarını geleceğin sorunlarına çözüm zannetmektir. “Cehaletin tahsilini yapmak”, yani yanlış yöntemleri öğrenip kutsamak, geleceği karartmaktır.
Tehlikede Tevhit: Sosyal Güvenliğin İlahi Temeli
“Ahiretin sigortası iman, dünyanın sigortası dayanışmadır.”
İnsanoğlu hem maddi hem manevi tehlikelerle karşı karşıyadır. Ahiretin sigortası imandır; dünyanın sigortası ise sosyal güvenlik sistemidir. Yani tehlikede tevhit olmaktır: tehlike gerçekleştiğinde o tehlikeye ortak olmaktır.
Mümin, kardeşini yalnız bırakmaz. Kur’an, “Müminler ancak kardeştir” (Hucurât, 49/10) buyurarak bu sosyal iman sorumluluğunu ortaya koyar. Tehlikede iştirak, nimette taksimat; yani riskte birlik, refahta adalet tevhidin sosyal tezahürüdür.
İman, Sadece Ahiretin Değil, Dünyanın da Sigortasıdır
“Cennet ahirette, adalet dünyada kazanılır.”
Kur’an’ın tevhid anlayışı, iman ile ahiretin sigortasını yaptırır; dünyada birlikte yaşamın sigortasını ise, tehlikede birlik ve nimette adaletle sağlar. Bu gerçekleşmeden cennet ve cehennem üzerine konuşmak hamasetten öteye geçmez.
“Fırat kenarında kurt koyuna saldırırsa Ömer’den sorulur” sözü, kusursuz sorumluluğun ve sosyal sigortanın en veciz ifadesidir. Ah ederek değil, hareket ederek teminat sağlanır.
Yardım Değil, Güvence
“Sadaka geçici, sigorta kalıcıdır.”
Klasik dönem yardım tekniği, modern dünyanın sosyal problemlerini çözmekte yetersiz kalmıştır. Yardım, insan onurunu zedeler; bağımlılık üretir. Bugün hâlâ bu tekniği savunmak, kağnı arabasıyla medeniyet kurmaya çalışmak gibidir.
Yardım, duygusal bir refleks olabilir; ama adaletli bir sosyal sistem inşa etmez. Günümüz dünyasında akıllı arabalar gibi modern sosyal güvenlik araçlarıyla adalet sağlanabilir. Bu aracın adı, sigortadır.
Sosyal Sigorta: Modern Tevhit Projesi
“Sigorta, modern dünyanın infak kurumudur.”
Bugün sigorta, toplumların refah ve güvenlik sistemidir. Bu araç, tehlikelere karşı modern bir dayanışma biçimidir. Hz. Peygamber’in Medine’de kurduğu sosyal güvenlik ağı sayesinde insanlar fevç fevç İslam’a girmiştir.
Çünkü hem dünyalarını hem ahiretlerini teminat altına almışlardır. Bugün ise sosyal güvenlik bilinci yeterince yerleşmemiştir. Oysa bir toplumun huzuru, adaletli bir sosyal güvenlik sisteminebağlıdır. Türkiye’nin kalkınması ve insanımızın huzuru, bu ağı güçlü kurmaya mecburdur.
Sigorta: İmanın Dünyadaki Formu
“İman ahireti, sigorta dünyayı teminat altına alır.”
Ne yazık ki biz, dünyanın sigortasıyla ahiretin sigortasını karıştıran bir milletiz. Tarihten bugüne “amel–iman” ilişkisi tartışılmış, hâlâ da tartışılmaktadır.
Bugün primlerimizi ödüyoruz ama riziko gerçekleştiğinde teminat alamıyoruz. Cenazemizin kalabalık olması, kefenimizin kaliteli olmasıbizi kurtarmaz. Cennetin yolu, tevhitten geçer; dünyada tevhit olamayan, ahirette de kurtulamaz.
Niyet Sigortası: İradi ve Gayri İradi Rizikolar
“Kötü niyet, hiçbir hukuk sisteminde teminat altında değildir.”
İlkesel olarak iradi rizikolar teminat dışı, gayri iradi rizikolar teminat kapsamındadır. Aksi takdirde kötü niyet korunmuş olur ki, hiçbir hukuk sistemi kötü niyeti koruyamaz.
Medeni Kanun’un 2. maddesi, “Ameller niyetlere göredir” (Buhârî, Bedü’l-Vahy, 1) hadisinin hukuktaki yansımasıdır. Akıl ve niyet, sigortanın da imanın da esasıdır.
Sosyal Güvenlik: Dünyanın Tevhid Sözleşmesi
“Aklını kullanmayan toplumlar, cehennemi dünyada yaşarlar.”
Sigorta en geniş manasıyla, sosyal güvenliktir; klasik ifadesiyle infak kurumudur. Ne yazık ki İslam toplumlarında bu alan en fakir alanlardan biridir. İnsanımız cennet ve cehennemi yalnız ahirete tahsis etmiştir.
Oysa Kur’an, dünyayı ahiretin tarlası olarak tarif eder. (Bakara, 2/201) İnsan, cenneti de cehennemi de dünyada inşa eder. Bu fark edilemediği için din, duygusallık ve hamasetle sınırlandırılmıştır. “Ahirette alırsın” cümlesi, tembelliğin tesellisine dönüşmüştür.
-Prof. Dr. Hadi SAĞLAM İslâm Hukuku Anabilim Dalı Başkanı
02:00
News
Dünya
Ekonomi
Avrupa
Avrupa
Avrupa
Avrupa
GENEL
AVRUPA
