47,5574$% 0.18
54,8602€% 0.06
64,2310£% 0.41
6.175,37%-1,31
10.093,00%-1,09
฿%
02:00
Müslümanların bugün yüzleşmesi gereken temel meselelerden biri, farklılıklarını düşmanlık gerekçesine dönüştürmeleridir. Yorumun dinle, bağlılığın hakikatle, gücün haklılıkla karıştırıldığı her yerde kardeşlik yaralanır. Bu manifesto, kimseye iman belgesi dağıtmak için değil; din adına kurulan tahakkümün karşısına adaleti, sorumluluğu ve ilmi koymak için kaleme alınmıştır. Aşağıdaki maddeler ahlaki bir ortak hayat çağrısıdır.
MADDE 1 — DİNİ KENDİ YORUMUMUZA HAPSEDEMEYİZ
İlk hata, kendi anladığımızı Allah’ın muradıyla bütünüyle özdeşleştirmektir. Vahiy ile vahyi anlama çabası aynı değildir.
Âlimin görüşü, mezhebin tercihi ve cemaatin öğretisi eleştirilebilir. Hiç kimse insan ürünü bir yorumu sorgulanamaz kılarak diğer Müslümanlara dayatamaz. İlmî itibar, yanılmazlık iddiasından değil; delilden, yöntemden ve açıklıktan doğar.
İkinci hata, yoruma açık bir meselede farklı düşünenin imanını yargılamaktır. Bir görüşün delilini tartışmak başka, o görüş sahibini İslâm’ın dışına itmek başkadır. İlmî itiraz, tekfirin ve hedef göstermenin bahanesi yapılamaz. Müslümanların birbirleriyle ilişkisini itham değil, hakkaniyet yönetmelidir. İnancı savunmak, insanın güvenliğini ve onurunu çiğneme yetkisi vermez.
Üçüncü hata, düşünce ekollerini birbirine kapalı kurtuluş kalelerine dönüştürmektir. Mezhep, anlamanın yoludur; bütün insanları bağlayan bir üstünlük belgesi değildir. Hiçbir mensubiyet, başkasının hakkını azaltmaz. Ortak kıbleye yönelenler, farklılıklarını öğrenmeli; kendi geleneğini sevmenin başkasını aşağılamayı gerektirmediğini kabul etmelidir. Birlik, herkesin aynılaşmasını şart koşamaz.
Dördüncü hata, Peygamber’e bağlılığı yalnız dış görünüş ve biçim üzerinden ölçmektir. Sünneti anlamada sözün söylendiği şartlar, uygulamanın amacı ve ahlaki yönü birlikte değerlendirilmelidir. Merhameti, emanete sadakati ve adaleti ihmal eden bir din dili, biçimsel benzerlikle eksikliğini kapatamaz. Peygamber sevgisi, insan ilişkilerimizde güven ve incelik üretmelidir.
Beşinci hata, dinî hayatı gerekçesi düşünülmeyen kurallar toplamına indirgemektir. Hükmün delili kadar koruduğu değer, gözettiği amaç ve uygulanacağı gerçeklik de anlaşılmalıdır. Fıkıh mirasını öğrenmek, onu tarihten ve insan hayatından koparmak değildir. Geçmişin çözümleri incelenmeli; bugünün sorunları bilgi, yöntem ve sorumluluk içinde ele alınmalıdır.
Altıncı hata, araştırmayı önceden verilmiş kararları onaylatmanın aracına dönüştürmektir. Dinî bilgi, siyasi öfkenin ve grup rekabetinin hizmetine sokulamaz. Hiçbir çevre, ilahiyattan yalnız kendi söylemini doğrulamasını bekleyemez. Âlimin görevi taraftarını çoğaltmaktan önce doğruyu araştırmak, yanıldığında düzeltmek ve vardığı sonucun gerekçesini açıklamaktır.
Yedinci hata, rehbere güvenmeyi iradeden vazgeçmek sanmaktır. Hiçbir şeyh, hoca veya lider insanın kişisel sorumluluğunu ortadan kaldıramaz. Saygı, sorgulamayı yasaklayamaz; bağlılık, haksız emri haklı kılamaz. Dinî otorite, insanı kendisine bağımlı kılmak yerine bilgiyle güçlendirmelidir. Kişi, yaptığı tercihin ahlaki hesabını mensubiyetine havale edemez.
Sekizinci hata, samimi dinî arayışı kadro, servet ve itibar devşirme vasıtasına dönüştürmektir. Cemaatin büyümesi, dinin yücelmesiyle aynı şey değildir. Manevi hizmet iddiası; mali şeffaflık, gönüllülük ve hukuki denetim sorumluluğunu kaldırmaz. Bir topluluğun menfaati için gerçeği gizlemek, mağduru susturmak ve kayırmacılığı savunmak meşrulaştırılamaz.
Dokuzuncu hata, dinî ilimleri birbirinden ve insanı inceleyen diğer disiplinlerden ayırmaktır. Tarih, sosyoloji, hukuk ve insanlığın ortak tecrübesi dikkate alınmadan toplumsal sorunlar yeterince anlaşılamaz. İlmin itibarı, etrafına duvar örmekle korunmaz. Din öğretimi insanın yaşadığı dünyayla temas kurmalı; eski cevapları tekrarlamanın ötesinde yeni soruları ciddiye almalıdır.
Onuncu hata, ibadetteki titizliği insan ilişkilerindeki sorumluluktan ayırmaktır. Namaz, kul hakkını önemsizleştirmez; dinî görünürlük, haksız kazancı temizlemez. Ticarette dürüstlük, ailede hakkaniyet, kamu görevinde liyakat ve yargıda tarafsızlık ortak hayatın vazgeçilmezleridir. Kendi çevremizin ihlalini örterken başkasının kusurunu büyütmek, adalet bilincini içeriden çürütür.
On birinci hata, kendi tercihlerimizin payını görmeden bütün sorunları başkalarına yüklemektir. Dış müdahaleler araştırılmalı; fakat içimizdeki bilgisizlik, yolsuzluk ve adaletsizlik de açıkça ele alınmalıdır. Dua tedbirin, tevekkül çalışmanın yerine geçirilemez. Eğitimimizi, kurumlarımızı ve paylaşım düzenimizi iyileştirmek bizim görevimizdir. Sorumluluğu erteleyen hiçbir mazeret toplumu onaramaz.
On ikinci hata, din adına yapılan yanlışları eleştiren gençleri suçlamaktır. Soru sormak öğrenmenin, eleştiri kendini düzeltmenin imkânıdır. Din eğitimi korkuyla susturan değil, gerekçeyle açıklayan bir dil geliştirmelidir. Gelecek nesillere borcumuz, yalnız güçlü cümleler kurmak değil; güvenilir insanlar ve adil kurumlar bırakmaktır. Kardeşlik, sözümüzün hayatta karşılığını bulmasıyla güçlenir.
SON HÜKÜM
Allah’ın dinini kendi grubumuzun sınırlarına sığdıramayız. Kardeşliğin şartı aynı yoruma bağlanmak değil, birbirinin hakkını korumaktır. Hakikati ararken adaleti çiğneyemeyiz. Hiç kimse kendi görüşünü kutsallaştırarak başka bir insanın vicdanına hükmedemez.
Düşünsel hareket noktası: Ali Bardakoğlu, “Fıkıh Özelinde Dînî Bilgi ve Günümüzde İslam Algısı”, İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi 25 (2015), 11–52. Bu manifesto, metinden hareketle hazırlanmış bağımsız bir değerlendirmedir.
Soykırım kararının ardından: Rohingyalar için adalet ve koruma talep ediyoruz
1
Uluslararası Aktivistler Gözaltında: “Madleen” Gemisi Tartışmaları Alevlendirdi
161352 kez okundu
2
New York’ta, ‘Azınlık Toplumu Olarak Müslümanca Yaşam’ konulu konferans!..
150610 kez okundu
3
Solingen Kurbanları Filibe’de toprağa verildi!..
119100 kez okundu
4
DİTİB, Hessen eyaletinde İslam din dersi eğitimine devam edecek
109254 kez okundu
5
Cumhurbaşkanı Erdoğan belediye başkan adaylarını açıkladı
106177 kez okundu
Aynı Kıbleye Yönelip Birbirine Sırt Dönenlere Ayrışmaya Karşılık Adalet ve Kardeşlik Manifestosu
Soykırım kararının ardından: Rohingyalar için adalet ve koruma talep ediyoruz
Almanya’ya Göçün 65. Yılında Birinci Nesil Gurbetçi Ömer Altuntop’u Ziyaret ettik
Köln’ün 150 Yıllık Tarihine Adını Yazdıran Türk Kadın: Meral Şahin
KONAD Başkanı Sait Özcan: Türk gençleri kültürel kimliğini korumalı
MÜSİAD Hessen’de Alman Ekonomisi Masaya Yatırıldı: 2027’de İş Dünyasını Neler Bekliyor?
Brühl Camiinde Kuşakları Buluşturan Proje: ’Annemle Kış Hazırlığı Yapıyorum’
Avrupa’daki Türk Derneklerine Gençler Neden Gelmiyor?
‘Seni Nasıl Anlatırım’ Sözü Geceye Damgasını Vurdu
DTGB’den Flörsheim’de Yaşlılara Anlamlı Ziyaret