TR/

Takriben 8 milyona tekabül eden bu insanların takriben 4 milyonu evde ya bir aile yakını tarafından veya bir profesyonel bakıcı tarafından bakım görmektedir.

İstatistiklerde engelliler ırk veya dinine göre ayrılmamakta. Bu rakama genel nüfusta Türk kökenli vatandaşların oranını alacak olursak takriben 320 bin Türk kökenli vatandaş engelli olarak Almanya’da yaşamakta.

Bunların içinde tüm engelliler, yani bedensel engelliler, zihinsel engelliler, ruhsal ve duygusal yani psikolojik engelliler, görme engelliler, dil ve konuşma engelliler, süreğen hastalar bulunmaktadır.

Ailelerin Yaşadığı Zorluklar

Ailesinde engelli bir aile ferdi olan aileler maalesef birçok yönden sıkıntı çekmekte. Bunları sıralayacak olursak, en başta 24 saat engellinin bakımı ile ilgilendiklerinden dolayı sosyal hayattan izole oluyorlar, bu da yalnız kalmalarına sebep oluyor.

Bu yalnızlık ruhsal bunalıma yol açıyor. Ruhsal bunalımla ise bakımı üstlenenlerin sağlık sorunları başlıyor, dolayısıyla engellinin bakımı da sağlıklı bir şekilde yapılamaz hale geliyor.

Bunun yanı sıra engellinin bakımı ile 24 saat ilgilenmek zorunda kalan aile yakınları bir de hem engelli olanın hem de bakımı üstlenenin haklarını öğrenmeleri gerekiyor.

İşte bu konuda da maalesef ilgili kurumlar gerektiği kadar yardımcı olmuyorlar. Haklar kasıtlı bildirilmiyor ve bu şekilde kurumlar tasarruf ettiklerini düşünüyorlar.

Sağlık Sisteminin Koordinasyon Sorunları

Şüphesiz Almanya’nın sağlık sistemi dünyanın en iyi sağlık sistemlerinden sayılmaktadır. Ama buna rağmen sağlık ve sosyal kurumların koordinesiz çalıştığı aşikârdır. Bunu da maalesef en çok engellinin bakımı ile ilgilenen aile fertleri hissetmekteler.

Bir insanda kronik hastalık veya engellilik teşhisi konulduğunda veya bir ailenin doğan çocuğunda herhangi bir engellilik teşhisi konulduğunda hem “Engellilik Ofisine” (Versorgungsamt) engellilik oranının belirlenmesi için hem de bakım hakları için bakım derecesine (Pflegegrad) hastalık sigortasına müracaat yapması gerekiyor.

Eğer hastanede iken bu teşhis konulmuş ise, zaten hastanenin bakım ve sosyal hizmet bölümü hastamızı yönlendirerek ilk adımları atmış oluyorlar.

Engellilik Kimliği

Engellilik Oranı ve Avantajlar

Engelliliğinden dolayı birtakım günlük hayatta işlevleri yapamadığından veya sağlıklı bir insan gibi çalışamadığından dolayı engellilik oranına yani (GdB = Grad der Behinderung) göre bazı avantajlar elde edebiliyor.

“Engellilik Ofisi”nin vermiş olduğu engellilik kimliğinde iki önemli teşhis vardır. Bunlardan birincisi engellilik oranıdır, ikincisi de engelliliğin türüdür. Engellilik oranı %20 ile başlar, %100’e kadar çıkabilir.

Yüzde yirmi ile bir insan engelli sayılmaktadır; burada sadece cüzi bir miktar vergiden düşürülmektedir. %30 ve %40 engellilik oranlarında ağır engellilik ile eşitlik sağlama (Gleichstellung mit Schwerbehinderten Menschen) hakkı doğuyor; bunu da işveren kurumuna müracaat yapılması gerekiyor. Bu durumda işten çıkarmaya karşı koruma elde edilmiş olunuyor.

%50 engellilik oranında “Ağır Engellilik Kimliği” verilmekte (Schwerbehindertenausweis). Birden fazla sabit telefon hattında indirim elde ediliyor.

Ev teşvikinde ve kira yardımında gelirden bir miktarın hesaba katılmaması ve yine yol parası ve gelir hesaplamasında vergiden düşürülmesi ve ayrıca bakım derecesi alan vatandaşların da yine ek olarak vergiden bir miktar düşürülmesi elde edilir.

Yüzde 60 oranından sonra engellilik görme ve işitme ile alakalı ise yayın katkısından (Rundfunkbeitrag) bir miktar düşürülür.

Vergi ödemelerinde düşürülen miktar engellilik oranı yükseldikçe yükselir; bu miktarlar engellilik 100 olunca 7400 €’ya kadar yükselebiliyor.

Engellilik Türünü Gösteren Harfler

Yüzde 50’den fazla engellilik oranı elde edildiğinde hastalığa göre engelliliğin tespiti yapılmakta; bu da kimlik üzerinde belirli harflerle belirtilmekte:

• G (Gehbehinderung): Kısmi yürüme engeli
• aG (außergewöhnliche Gehbehinderung): Tamamen yürüme engeli
• B (Begleitung): Birinin eşlik etme gereksinimi
• H: Yardıma muhtaç
• Bl (Sehbehinderung): Görme engelliler
• Gl (Gehörlose): İşitme engelliler
• RF (Ermäßigung des Rundfunkbeitrags): Televizyon vergisinden muafiyet
• TBl (taubblind): İşitme ve görme engelli

Engellilik kimliğinde işitme ve görme engellilik belirtilmiş ise toplu taşıma araçlarını ücretsiz kullanabilirler veya otomobil vergisinden muaf olabilirler.

Aynı zamanda “RF” harfini de almış olurlar ve televizyon vergisinden muaf tutulurlar. Görme engelliler ayrıca bulundukları eyaletlerden görme engelli yardımı (Blindengeld) alırlar.

“H” harfini veya “aG” harfini elde edenler hem toplu taşıma araçlarını ücretsiz kullanırlar hem de üzerlerine kayıtlı olan otomobil vergisinden muaf olurlar.

Ayrıca “aG” harfini elde edenler belediyeye müracaat yaparak engelliler için ayrılan otopark yerlerine araçları ile park edebilirler ve yerel sakinlere (Anwohner) ayrılan park yerlerinde durabilirler ve özel park yerleri olmaksızın belediyelerin ücretli olan otopark yerlerine de ücretsiz park edebilirler.

“B” harfini elde edenlerde ise kendisine eşlik eden kişi toplu taşıma araçlarını kullanırken ücret ödemez; tabii ki eşlik ettiği engelli kişi yanında olmak şartıyla.

Bakım Hakları (Pflegeleistungen)

Bakım Derecesi Başvurusu

Kronik hastalığa yakalanmış, herhangi bir olaydan sonra engelli olan veya engelli olarak doğan bebekler için bakım derecesi (Pflegegrad) için hastalık sigortası veya bakım sigortasına (Krankenkasse/Pflegekasse) müracaat yapılır.

Sigorta müracaatı MDK (Medizinischer Dienst der Krankenkassen) diye bağımsız bir kuruma yönlendirir ve buradan hastanın bakıma muhtaç durumunun tespiti için değerleme uzmanı (Gutachter) görevlendirilir.

Bu tespiti hem bakıma muhtaç kişi ile hem de bakımı yapan kişi ile görüşerek ve ilgili kişinin doktor ve hastane raporlarını da inceleyerek yapar.

Burada günlük yapılan işlemlerde ne kadarını yapabiliyor, kendi başına mobilize olabiliyor mu, ilaçlarını kendisi alabiliyor mu, yakın ve uzak çevresindeki insanlar ile irtibatı nasıl, kendi öz bakımını ne kadar yapabiliyor, ruhsal ve psikolojik yönden olumsuz etkiler nelerdir gibi noktaları gözeterek hayatını nasıl etkilediğine dair tespitler yaparak bir puanlama sistemi ile bakım derecesi tespit edilmekte.

Eve gelen raporu hasta yakınları iyi incelemek zorundadır. Bu raporda genelde ihtiyaç olan bakım durumları, örneğin beden bakımı, beslenme ve mobilize ihtiyaçları ve bilhassa psikolojik durumlarda eksik puanlama yapılma ihtimali yüksektir. Bundan dolayı bu puanlar iyi incelenmeli.

MDK denilen kurum genelde kendi öngördükleri puanları yazarlar rapora. Oysa bakım ihtiyacı her hastanın kendine özeldir, yani bireysel değerlendirme yapılmalıdır.

Nitekim 2017 yılında yürürlüğe giren “Bakımı Güçlendirme Yasası” (Pflegestärkungsgesetz) da aynen bu şekilde öngörmektedir. Yani her engelli ve her hastanın durumu genelleme değil de bireysel olarak değerlendirilmelidir.

Eğer engelli yakınları puanlamaları eksik buluyorlarsa — ki genelde ilk raporda bunu yapıyorlar — bu durumda mutlaka bir ay içerisinde itiraz yazılması gerekiyor.

Bakımı Güçlendirme Yasası ve Değişiklikler

2017 yılında yürürlüğe giren bu yasa köklü değişiklikler getirdi. En önemlisi, bu yasa ile bedensel, zihinsel ve psikolojik engel ve hastalıklar nedeniyle bakım derece ve bakım ihtiyacını tespit sürecinde eşit muameleye tabi tutulmalarıdır ve tespit edilen hakların ve maddi imkânların daha adil sunulmasını öngörmektedir.

Yani psikolojik rahatsız olan vatandaşlar da bakıma müracaat yapabilirler. Yasada en önemli yenilik ise bakım kavramının yeniden tanımlanmasıdır.

Bakım derece ve haklarının tespitinde bu yasa ile daha fazla kriterler dikkate alınmakta. Ve daha sonra bakım kural ve hakları 2024 ve 2025 yıllarında değişikliğe giderek birçok rakamda artış olmuştur.

Bakım Dereceleri ve Sağlanan Haklar

Bakım dereceleri 1 ile 5 arasındadır. Hafif bakıma muhtaç olanlar Pflegegrad 1 alırlar ve engellilik durumu ağırlaştıkça bakım derecesi yükselir.

Bakım derecesinin tamamında:

• Bakım yardımcı malzemeleri (Pflegehilfsmittel) ücretsiz alma hakkı vardır.
• Engelliliğine göre evde banyo gibi kapıları genişletme gibi tadilat için bir defalığına 4180 €’ya kadar destek verilir.
• Bir kurum veya bakım şirketi tarafından da aylık 131 €’yu geçmeyecek şekilde ev işlerinde yardımcı olabilecek bir eleman talep edilebilir.

Bu hizmeti yakınlardan biri de hastalık sigortasından sertifika alarak veya bu hizmetin internet üzerinden sunulan kursuna katılarak bu sertifikayı almaya hak kazanır ve bu hizmeti artık yapabilir.

Bakım Parası

Bakım parası bakım derecesi 2’den itibaren başlar:

• Derece 2: 347 €
• Derece 3: 599 €
• Derece 4: 800 €
• Derece 5: 990 €

Bu meblağ hiçbir kurum tarafından verilen bir yardımı hesaplanırken değerlendirmeye alınmaz. Bakımı yapan kişiye de derecenin yükselmesine göre emeklilik primi ödenmektedir; zira bakım yapan kişi kutsal bir hizmet vermektedir ve devletin yükünü hafifletmektedir.

Yedek Bakım (Verhinderungspflege)

Ayrıca bakım derecesi 2’den itibaren de bakıcının dinlendirilmesi için “Yedek Bakım” hakkı (Verhinderungspflege) vardır.

Bazı kendini uzman olarak niteleyenler bunu izin parası diye adlandırıyorlar ki bu kesinlikle doğru değildir. Kanunda bakıma muhtaç olanların kesinlikle izin parası diye bir hakları yoktur.

Asıl adı Yedek Bakım olan hakta da 2026 yılından itibaren değişiklikler olacaktır. Bu yedek bakıcı 3. dereceden itibaren bir akraba olabilir veya bir arkadaş komşu da olabilir. Bunun senelik bütçesi 2026 yılından itibaren herkes için 3539 €’dur.

Daha önceki yıllarda ayrı ayrı hesap edilen “Yedek Bakım” (Verhinderungspflege) ve “Kısa Süre Bakım” (Kurzzeitpflege) hakları artık birlikte bir havuzda buluşup istenilen yerde kullanılabilecektir.

Lakin önceki yıllarda geriye yönelik 4 sene alınabilen Yedek Bakım hakkı artık sadece bir sene geriye yönelik alınabilecektir.

Gündüz Bakımı (Tagespflege)

Ve bir de bakım derecesi yükseldikçe bütçesi de yükselen “Gündüz Bakımı” (Tagespflege) vardır. Yani haftada birkaç gün sabah saatlerinden akşam saatlerine kadar bir gündüz bakım evine hastamızı bırakabiliriz ve bu zaman zarfında kendi işimize gidebiliriz.

Reşit Engelliler İçin Haklar

Engelli olan kişi 18 yaşına geldiğinde yani reşit olduğunda, eğer yakınları evrak işlemlerinde sorumluluk alamıyorlarsa devlet tarafından, yani “Yerel Mahkeme”den (Amtsgericht) bir “Yasal Koruyucu” (gesetzlicher Betreuer) tayin edilir. Evrak işleriyle bu yasal koruyucu ilgilenir.

Yine reşit olan engelliler devlet tarafından ihtiyaçlarını giderebilmesi için “Temel Hak” (Grundsicherung) alma hakkına sahiptir.

Bunu yaşından dolayı emekli olamayanlar ve engelliliğinden dolayı da çalışamayanlar elde etmektedir.

Bu reşit olup okulu bitirmiş iseler “Engelliler Atölyelerine” (Behindertenwerkstatt) zaman geçirmek, sosyalleşmek ve bir takım kabiliyetlerini geliştirmek amacıyla gidebilirler.

Bu hem engelliler için değişiklik olması hasebiyle hem de bakımı üstlenen kişilerin de dinlenmeleri ve kendileri ile ilgilenmeleri noktasında önemli bir hizmettir. Burada engelli kişilere cüzi miktarda gelir de ödenmektedir.

Sonuç

Gördüğünüz gibi çok teferruatlı bir sistem ve haklar vardır. Bazı haklar eyaletlerde değişebilir. Haklarını bilmeyen aileler mutlaka bilen kişilere, bakım hizmet şirketlerine, belediyelerin sosyal bölümlerine danışmaları gerekir.

Zira birçok ailemiz ne gibi haklara sahip olduklarını bilmiyorlar; parasal haklardan tutun, taşımacılığa ve evde tadilat haklarına varana kadar birçok haklara sahipler.

Bu haklardan yararlanmakla kimsenin itibarı zedelenmez; bilakis hem engelli olanın hem de engelliye bakanların hayatları kolaylaşır.

İrtibat Bilgileri:

Nihat Cesur
0157 – 8624 3417
info@pflegeorganisation.org

Kaynaklar:

https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Gesundheit/Behinderte-Menschen/_inhalt.html

—

DE/ In Deutschland leben rund acht Millionen Menschen mit einer Behinderung. Viele von ihnen werden zu Hause von Angehörigen gepflegt, die jedoch häufig ihre Rechte nicht kennen und dadurch benachteiligt werden.

Pflege- und Behindertenrechte in Deutschland

In Deutschland leben laut Statistischem Bundesamt 2023 etwa acht Millionen Menschen mit einer Behinderung. Dies entspricht 9,3 % der Gesamtbevölkerung.

Rund vier Millionen dieser Menschen werden zu Hause entweder von Familienangehörigen oder von professionellen Pflegekräften betreut.

Da die Statistik keine Unterscheidung nach Herkunft oder Religion macht, lässt sich anhand des Bevölkerungsanteils schätzen, dass etwa 320.000 Menschen türkischer Herkunft in Deutschland mit einer Behinderung leben.

Zu dieser Gruppe gehören körperlich, geistig, psychisch, visuell, sprachlich beeinträchtigte sowie chronisch kranke Menschen.

Belastungen für Familien

Familien, die ein behindertes Familienmitglied haben, stehen leider vor vielen Schwierigkeiten. Da sie sich rund um die Uhr um die pflegebedürftige Person kümmern müssen, sind sie oft sozial isoliert, was zu Einsamkeit führt.

Diese Einsamkeit kann psychische Belastungen verursachen, die wiederum die Gesundheit der pflegenden Person beeinträchtigen und die Pflegequalität verschlechtern.

Zusätzlich müssen sich die Angehörigen über die Rechte sowohl der pflegebedürftigen Person als auch der pflegenden Person informieren.

Leider helfen die zuständigen Behörden in diesem Bereich oft nicht ausreichend. Rechte werden teilweise bewusst nicht mitgeteilt, da die Behörden dadurch Einsparungen vermuten.

Koordinationsprobleme im Gesundheitssystem

Zweifellos gehört das deutsche Gesundheitssystem zu den besten der Welt. Dennoch ist offensichtlich, dass Gesundheits- und Sozialbehörden häufig unkoordiniert arbeiten. Besonders pflegende Angehörige spüren diese Probleme deutlich.

Wird bei einer Person eine chronische Krankheit oder Behinderung diagnostiziert – oder bei einem Neugeborenen eine Behinderung festgestellt – müssen sowohl beim Versorgungsamt (zur Feststellung des Grades der Behinderung) als auch bei der Krankenkasse (zur Feststellung des Pflegegrades) Anträge gestellt werden.

Erfolgt die Diagnose im Krankenhaus, übernimmt der Sozialdienst des Krankenhauses die ersten Schritte.

Der Schwerbehindertenausweis

Grad der Behinderung (GdB) und Vorteile

Aufgrund der Behinderung können bestimmte alltägliche Tätigkeiten nicht oder nur eingeschränkt ausgeführt werden. Je nach Grad der Behinderung (GdB = Grad der Behinderung) ergeben sich verschiedene Vorteile.

Der Ausweis enthält zwei wesentliche Angaben: den Grad der Behinderung und die Art der Behinderung. Der GdB beginnt bei 20 % und kann bis 100 % reichen. Ab 20 % gilt eine Person als behindert und erhält einen kleinen Steuerfreibetrag.

Bei 30 % und 40 % besteht die Möglichkeit der Gleichstellung mit schwerbehinderten Menschen (Gleichstellung), wofür ein Antrag beim Arbeitgeber gestellt werden muss. Dadurch entsteht ein besonderer Kündigungsschutz.

Ab 50 % wird der „Schwerbehindertenausweis“ ausgestellt. Damit erhält man u. a. Vergünstigungen bei Telefonanbietern, Vorteile bei Wohn- und Mietkosten sowie steuerliche Erleichterungen.

Ab 60 % und bei Seh- oder Hörbehinderungen gibt es Ermäßigungen beim Rundfunkbeitrag. Je höher der GdB, desto höher der Steuerfreibetrag; bei 100 % kann dieser bis zu 7400 € betragen.

Merkzeichen im Ausweis

Ab einem GdB von über 50 % werden je nach Art der Behinderung bestimmte Merkzeichen vergeben:

• G – Gehbehinderung
• aG – außergewöhnliche Gehbehinderung
• B – Begleitperson erforderlich
• H – Hilflos
• Bl – Blind
• Gl – Gehörlos
• RF – Ermäßigung bzw. Befreiung vom Rundfunkbeitrag
• TBl – Taubblind

Bei Seh- oder Hörbehinderung können öffentliche Verkehrsmittel kostenlos genutzt oder Kfz-Steuern erlassen werden. Sehbehinderte erhalten zusätzlich Blindengeld vom jeweiligen Bundesland.

Personen mit „H“ oder „aG“ nutzen den ÖPNV kostenlos und sind von der Kfz-Steuer befreit. Mit „aG“ dürfen zudem Behindertenparkplätze, Anwohnerparkplätze und kommunale Parkflächen kostenlos genutzt werden.

Bei Merkzeichen „B“ fährt die Begleitperson im ÖPNV kostenlos mit – jedoch nur, wenn sie die behinderte Person begleitet.

Pflegeleistungen (Pflegegrad)

Antragstellung und Begutachtung

Für Menschen mit chronischen Erkrankungen, nach Unfällen oder für behinderte Neugeborene wird der Pflegegrad bei der Kranken- bzw. Pflegekasse beantragt.

Die Kasse beauftragt den MDK (Medizinischer Dienst), der die Pflegebedürftigkeit durch Gespräche mit der betroffenen Person und der Pflegeperson sowie durch Einsicht in ärztliche Unterlagen bewertet.

Der Gutachter prüft u. a.:

• Mobilität
• Selbstversorgung
• Medikamenteneinnahme
• soziale Kontakte
• psychische Belastungen

Die Bewertung erfolgt über ein Punktesystem. Der Bericht muss von den Angehörigen sorgfältig geprüft werden, da besonders bei Körperpflege, Ernährung, Mobilität und psychischen Belastungen häufig zu niedrig bewertet wird. Bei Unstimmigkeiten muss innerhalb eines Monats Widerspruch eingelegt werden.

Pflegestärkungsgesetz

Das 2017 in Kraft getretene Gesetz brachte grundlegende Änderungen:

• Gleichbehandlung körperlicher, geistiger und psychischer Einschränkungen
• individuelle statt pauschale Bewertung
• neue Definition des Pflegebegriffs
• Leistungsanpassungen in den Jahren 2024 und 2025

Pflegegrade und Leistungen

Die Pflegegrade reichen von 1 bis 5.
Für alle Pflegegrade gilt:

• kostenlose Pflegehilfsmittel
• einmalig bis zu 4180 € für Wohnraumanpassungen
• bis zu 131 € monatlich für Unterstützung im Haushalt

Pflegegeld ab Pflegegrad 2:

• PG 2: 347 €
• PG 3: 599 €
• PG 4: 800 €
• PG 5: 990 €

Pflegende Angehörige erhalten Rentenbeiträge.

Verhinderungspflege

Ab 2026 beträgt das Jahresbudget 3539 €.
Verhinderungs- und Kurzzeitpflege werden zu einem gemeinsamen Budget zusammengeführt.
Rückwirkend kann nur noch ein Jahr geltend gemacht werden.

Tagespflege

Mit steigendem Pflegegrad erhöht sich das Budget. Die Tagespflege ermöglicht es, die pflegebedürftige Person tagsüber in einer Einrichtung betreuen zu lassen, während Angehörige entlastet werden.

Rechte volljähriger Menschen mit Behinderung

Mit Vollendung des 18. Lebensjahres kann das Amtsgericht einen gesetzlichen Betreuer bestellen, wenn Angehörige die Verantwortung nicht übernehmen können.

Erwachsene Menschen mit Behinderung, die nicht arbeiten können, haben Anspruch auf Grundsicherung. Nach Abschluss der Schule können sie eine Werkstatt für Menschen mit Behinderung besuchen, um soziale Kontakte zu pflegen und Fähigkeiten zu entwickeln. Dort erhalten sie ein kleines Entgelt.

Fazit

Das System ist sehr umfangreich und komplex. Familien sollten sich unbedingt bei Fachleuten, Pflegediensten oder den Sozialämtern der Kommunen beraten lassen.

Die Nutzung dieser Rechte erleichtert das Leben sowohl der pflegebedürftigen Person als auch der pflegenden Angehörigen.

Kontakt:

Nihat Cesur
0157 – 8624 3417
info@pflegeorganisation.org

Quelle: https://www.destatis.de/DE/Themen/Gesellschaft-Umwelt/Gesundheit/Behinderte-Menschen/_inhalt.html